Los het op!

Zicht op urgentie

De eerste stap naar doelmatigheid is: het kiezen van de goede doelen. Goede doelen voldoen aan de volgende kenmerken:

• ze zijn ‘worth fighting for’: het levert echt iets op als we ze behalen
• ze zijn ’spannend voor de doelgroep’: er is een verbetering te behalen
• ze zijn ‘passend voor de doelgroep’: ze sluiten aan bij de beginsituatie, de ambitie en de reikwijdte van de doelgroep

Een doelstelling is een ‘matchingshypothese’: als we met deze doelgroep de gewenste vooruitgang bereiken, zal de groep meer succes hebben op de arbeidsmarkt en in de samenleving dan zonder onze inspanning.

Om goede doelen te kiezen, moeten we daarom zowel de doelgroep kennen (de ‘waarinput’) als de omgeving waar die doelgroep later succesvol moet zijn (de ‘waaruitkom’). Niemand heeft er iets aan als we vooral onze eigen ambities projecteren.

Verstand van de aanpak

In de verzorgingsstaat heeft de lokale, gesubsidieerde dienstverlener het primaat. Toch spreekt dat niet vanzelf:

• er zijn buren, familieleden en informele organisaties die evenveel kwaliteit kunnen leveren
• er zijn winkels die producten leveren waarvan de kostprijs veel lager is dan bij de instellingen
• er is gesubsidieerd aanbod via internet (bijv. e-learning en psychosociale begeleiding) dat een veel groter bereik heeft tegen veel lagere kosten
• er zijn vrijwilligersorganisaties en winkels die via internet veel betaalbare kwaliteit leveren
• en al die aanbieders en schaalniveaus kunnen elkaar lokaal versterken

De toepassing van deze ‘concurrenten’ in het onderwijs, de zorg of het welzijnswerk is tot nu toe marginaal. Dat komt er mede door, dat we niet eerlijk zijn over de bijwerkingen en nadelen van het reguliere aanbod. Daar zit meestal geen bijsluiter bij.

Gevoel voor uitvoering

Om meer zekerheid te krijgen over een probleem of een oplossing, zoeken we vaak contact met anderen. Een ‘inter-subjectieve’ benadering behoedt ons voor problemen. Maar juist in groepen met hetzelfde type professionals kan ook het omgekeerde gebeuren. Als iedereen dezelfde subjectieve opvattingen heeft, wordt dit al gauw de waarheid.

Los dit op met de volgende middelen:

• zorg voor echte diversiteit tussen de deelnemers
• zorg dat er altijd mensen bij zijn die lijken op de doelgroep, of die heel goed kennen
• voorkom dat de belanghebbenden bij een oplossing, zelf mogen bepalen welke oplossing we kiezen
• organiseer overleg rondom objectieve informatie

We denken vaak dat mensen vooral gemotiveerd zijn als ze ‘hun ding mogen doen’. Maar integere mensen worden veel meer geïnspireerd door het gevoel zinvol bezig te zijn voor hun doelgroep, dan door hun eigen professionele gewoonten.